بررسی روابط بین ویژگی‌های فیزیکی، مکانیکی و دوام سنگ‌های رسوبی
کد مقاله : 1016-NIEGC2025
نویسندگان
مهدی ترابی کاوه *
دانشیار گروه زمین شناسی دانشگاه یزد
چکیده مقاله
شناخت رفتار مکانیکی و دوام سنگ‌ها در برابر عوامل محیطی، به‌ویژه در پروژه‌های عمرانی و ژئوتکنیکی، از اهمیت بالایی برخوردار است. این پژوهش با هدف بررسی ارتباط میان ویژگی‌های فیزیکی، مکانیکی و ترکیب سنگ‌شناسی نمونه‌های مختلف سنگی انجام شد تا نقش تخلخل، دانسیته و ترکیب کانی‌شناسی در پایداری سنگ‌ها مشخص گردد. در این راستا، شش نمونه سنگی شامل مارن، آهک پلاژیک و لیتیک‌گری‌وک با استفاده از مطالعات پتروگرافی، تحلیل‌های XRD، آزمایش‌های فیزیکی و مکانیکی مانند دانسیته، تخلخل، مقاومت بار نقطه‌ای و دوام تر و خشک شدن، مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از تحلیل‌های آماری و رگرسیونی تفسیر شدند. نتایج نشان داد که نمونه‌های با تخلخل زیاد مانند مارن‌های A و B دارای مقاومت و دوام پایین‌تری (Is50 کمتر از 2/2 MPa و SDI10 کمتر از 40%) هستند، در حالی که سنگ‌های متراکم مانند لیتیک‌گری‌وک‌های D و E با تخلخل کمتر از 3/0%، مقاومت و دوام بسیار زیادی (Is50 تا MPa 7 و SDI10 بیش از 96%) نشان دادند. همبستگی بسیار قوی بین تخلخل و کاهش دوام (99/0 = R2) و رابطه مستقیم بین دانسیته و افزایش مقاومت و دوام مشاهده شد. در نهایت نتیجه‌گیری شد که تخلخل عامل اصلی کاهش مقاومت و دوام سنگ‌هاست، در حالی که افزایش دانسیته و ترکیب کانی‌شناسی مناسب موجب بهبود عملکرد مهندسی سنگ‌ها می‌شود. از این‌رو، انتخاب سنگ‌های متراکم و فاقد کانی‌های رسی نقش کلیدی در افزایش پایداری سازه‌ها دارد.
کلیدواژه ها
سنگ رسوبی، ویژگی‌های فیزیکی، ویژگی‌های مکانیکی، دوام، سنگ‌شناسی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر