تاثیر دقت در نتایج آزمایش های مکانیک خاک

کد مقاله : 1047-NIEGC2025

نویسندگان

حسن حسینی بجستانی * ندارم

چکیده مقاله

هدف: ایران به‌دلیل قرارگیری بر کمربند لرزه‌ای آلپ–هیمالیا و تجربه‌ی زمین‌لرزه‌های ویرانگر، بیش از هر زمان به تصمیم‌گیری‌های ژئوتکنیکی دقیق متکی است. صحت این تصمیم‌ها به دقت نتایج آزمایش‌های مکانیک خاک وابسته است؛ نتایجی که تحت‌تأثیر دو مؤلفه‌ی اساسی قرار می‌گیرند: عامل انسانی (آموزش، مهارت، دقت عمل) و عامل تجهیزاتی (کیفیت دستگاه، سلامت عملکرد و کالیبراسیون دوره‌ای). هدف این پژوهش، واکاوی تأثیر دقت آزمایشگاهی بر بروندادهای کلیدی مکانیک خاک و ارائه‌ی راهکارهای ارتقای کیفیت است. بررسی: برای این منظور، ۲۰ نمونه‌ی ریزدانه از یک پروژه‌ی عمرانی در حال اجرا برداشت و به چهار آزمایشگاه معتبر ارسال شد. بر روی تمامی نمونه‌ها، آزمایش مقاومت برشی سه‌ محوری و حدود آتربرگ اجرا و نتایج به‌صورت بین‌آزمایشگاهی مقایسه شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد اختلاف نتایج سه‌محوری بین آزمایشگاه‌ها در اغلب موارد محدود و در بازه‌ی قابل‌قبول استانداردهای حرفه‌ای قرار دارد؛ بااین‌حال، حساسیت نتایج به ریزه‌کاری‌های اجرایی (یکنواختی آماده‌سازی نمونه، کنترل رطوبت و نرخ بارگذاری، آب‌بندی غشا، تنظیم فشار جانبی/پس‌فشار، و ثبت داده‌ها) معنادار است. همچنین ناهمگونی طبیعی خاک و تفاوت در رویه‌های داخلی آزمایشگاه‌ها می‌تواند تکرارپذیری را کاهش دهد. بر پایه‌ی تحلیل‌ها، مجموعه‌ای از توصیه‌های عملی شامل: کالیبراسیون نظام‌مند و مبتنی بر برنامه، تدوین و اجرای رویه‌های استاندارد عملیاتی (SOP)، آموزش دوره‌ای اپراتورها، اجرای آزمون‌های کنترل کیفی بین‌آزمایشگاهی (Round Robin)، و مستندسازی دقیق مراحل پیشنهاد می‌شود. نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری کلی پژوهش این است که با مدیریت هم‌زمان عامل انسانی و تجهیزاتی، می‌توان پراکندگی نتایج را مهار و اتکاپذیری داده‌های ژئوتکنیکی را برای طراحی ایمن و اقتصادی سازه‌ها افزایش داد.

کلیدواژه ها

واژه‌های کلیدی: دقت آزمایشگاهی، آزمایش سه‌محوری، حدود آتربرگ، تراکم خاک.

وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر