ارزیابی مدیریت منابع آب حوضه سفیدرود تحت تغییرات کاربری اراضی با رویکرد حفاظت از اکوسیستم طی سال های 1374-1396
کد مقاله : 1059-NIEGC2025
نویسندگان
طاهره گوهری *1، مصطفی نادری2
1دانشکده علوم زمین- دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
2دانشکده علوم زمین دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
چکیده مقاله
الگوی بهره برداری از منابع آب در دو دهه گذشته تحت تاثیر عوامل طبیعی و انسانی بوده است .در این پژوهش سطح مدیریت منابع آب، با هدف بررسی اثر فعالیت‌های انسانی و الگوهای برداشت از منابع، به ویژه در روند کاربری اراضی، در حوضه آبریز سفیدرود در بازه زمانی 1374 - 1396 کمی سازی شده است. نکته قابل توجه برآورد کمی سطح مدیریت با توجه ویژه به نیاز آبی محیط زیست منابع آب منطقه است. در بازه زمانی مطالعاتی، بیشترین تغییرات کاربری مربوط به تبدیل اراضی طبیعی، جنگل‌ها و مراتع به زمین‌های کشاورزی و مناطق شهری است. سطح مدیریت بر اساس دو مفهوم تقاضای آب و آب در دسترس انسان محاسبه شده است. در این راستا از مدل هیدرواوژی SWAT با داده‌های مربوط توپوگرافی منطقه، شیب و داده های هیدرومتری و سدها استفاده شده است. منطقه به 15 زیرحوضه تقسیم شده است. سطح مدیریت منطقه در دو شرایط واقعی و کاربری اراضی محاسبه شده است در شرایط واقعی سطح مدیریت رودخانه در هشت حوضه و در منابع آب‌های زیر زمینی سطح مدیریت در 3 حوضه منفی می باشد. که به مفهوم اضافه برداشت از منابع آب است. بیشترین برداشت از رودخانه ها در نواحی شمال و شرق منطقه است که در آنها حجم آب در دسترس انسان نیز بیشتر می باشد و بیشترین برداشت در آب های زیرزمینی در نواحی جنوبی و مرکزی حوضه می باشد. این مطالعه بر تاثیر متضاد کاربری اراضی بر آب موجود و سطح مدیریت منابع آب های سطحی و زیرزمینی دارد.
کلیدواژه ها
آب‌های زیرزمینی، تغییر کاربری اراضی، سطح مدیریت، حوضه آبریز سفیدرود، رودخانه
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر