تعیین حریم گسلش قطعات پرخطر گسل کوهبنان با استفاده از تحلیل فرکتالی: رویکردی در زمین‌شناسی مهندسی
کد مقاله : 1065-NIEGC2025
نویسندگان
ابوالفضل مختاری1، سید داود محمدی *1، سعید زارعی2
1گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
2گروه ژئوفیزیک، دانشگاه خلیج فارس بوشهر
چکیده مقاله
سامانه گسلی کوهبنان یکی از مهم‌ترین پهنه‌های لرزه‌زای جنوب شرق ایران است که سابقه زمین‌لرزه‌های مخرب و پتانسیل بالای لرزه‌زایی دارد. نویسندگان در مطالعات مقدماتی پیشین با روش تحلیل فرکتالی و مقدار b-value، سه قطعه راور، زرند و کیانشهر را به‌عنوان قطعات پرخطر، دارای نبود لرزه‌ای و کاندیدای زلزله‌های آتی معرفی کردند. هدف پژوهش حاضر، تعیین حریم گسلش برای این قطعات به‌منظور دستیابی دقیق‌تر به محدوده‌های دارای گسیختگی و پرخطر و ارائه داده‌های کاربردی برای برنامه‌ریزی توسعه شهری و مدیریت بحران است. در این راستا، با بهره‌گیری از ارزیابی خطر لرزه‌ای به روش قطعی و استفاده از روابط تجربی، بزرگای گشتاوری محتمل (Mw)، بزرگای امواج سطحی (Ms) و بیشینه جابجایی (D) برای هر قطعه محاسبه شد. در نهایت، پهنای حریم گسلش (W) با استفاده از فرمول زارع تعیین گردید. نتایج نشان می‌دهد پهنای حریم گسلی برای قطعات راور، زرند و کیانشهر بسته به سناریوی گسیختگی (37% یا 50% طول قطعه گسل)، در بازه ۰٫۷۳ تا ۱٫۰۲ کیلومتر قرار دارد. نتایج کلی پژوهش نشان می‌دهد که رویکرد تلفیقی قطعه‌بندی گسل به روش تحلیل فرکتالی و ارزیابی خطر لرزه‌ای به روش قطعی، می‌تواند ابزاری کارآمد برای ارزیابی هدفمند خطر لرزه‌ای فراهم کند و مقادیر عددی حریم گسلش، داده‌های کاربردی برای برنامه‌ریزی و تدوین ضوابط ساخت‌وساز در مناطق شهری مجاور این قطعات فراهم کند. از دیدگاه زمین‌شناسی مهندسی، تعیین دقیق حریم گسیختگی گسل‌ها نقش مهمی در مکان‌یابی ایمن سازه‌هایی مانند تونل و لوله‌های انتقال انرژی، طراحی زیرساخت‌های عمرانی و کاهش مخاطرات زمین‌شناسی دارد.
کلیدواژه ها
ارزیابی خطر لرزه‌ای، نبود لرزه‌ای، گسیختگی سطحی، تحلیل فرکتالی ، حریم گسیختگی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر