تحلیل ژئومکانیکی لرزه خیزی القائی سد گتوند علیا
کد مقاله : 1081-NIEGC2025
نویسندگان
آرش برجسته *
سازمان آب و برق خوزستان
چکیده مقاله
سد گتوند علیا در شمال استان خوزستان، بلندترین سد سنگ ریزه ای- با هسته رسی در ایران با بلندای ۱۸۲ متر است. مطالعات لرزه‌نگاری اولیه منطقه دریاچه سد بر پایه یک شبکه محلی، افزایش فعالیت لرزه‌ای پس از آبگیری آغازی سد را نشان داد. بر پایه داده‌های ژئوتکنیکی جایگاه سد و منطقه دریاچه و داده‌های زیرسطحی از میدان های نفتی زیرین، ماسه‌سنگ‌های آغاجاری در زیر منطقه دریاچه بسیار شکسته و تراوا هستند که انتشار رو به پایین فشار منفذی را آسان می‌کنند. وجود سازند تبخیری گچساران و توده نفوذی نمکی امبل سبب پیچیدگی هیدروژئومکانیکی منطقه شده‌اند که هم بر تراوائی/ توزیع فشار منفذی و هم بر لغزش‌های کرانه ای زمین تأثیر می‌گذارد. گسل‌های رانده پیراحمد و لهبری، دو گسل جنبای اصلی در نزدیکی محل سد هستند. ژرف ترین بخش دریاچه بر روی میدان نفتی لالی قرار دارد که در دو سو با دو گسل با روند شمال باختری-جنوب خاوری و شیب مخالف محدود شده و یک پهنه بلوکی گسلی و بالاآمده در زیر دریاچه سد درست کرده است. فعالیت خرد لرزه‌ ای مشاهده‌شده با تغییرات تراز آب دریاچه همخوانی خوبی دارد و کانون‌ ژرفی رویدادها، آنها را به پوسته زیرین پیوند می دهد. بر پایه مطالعه حاضر و پژوهش های پیشین، سازوکارهای احتمالی فعال‌سازی لرزه ای شامل افزایش فشار منفذی (نفوذ آب به ژرفا و بالا بردن تنش موثر)، بارگذاری کشندی/کشسانی-خمیری ناشی از تغییر بار هیدرواستاتیک و تغییر تنش‌های ژرفی مرتبط با تعادل بار هستند.
کلیدواژه ها
سد گتوند علیا، لرزه خیزی القائی، فراسنج های ژئومکانیکی، جنبش گسلی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر